واژه نامه مختصر زیست فناوری

چهارشنبه، ۱۵ دی ۱۳۹۵ / کد محتوا : 439379

  • - آنتی سنس RNA (Anti-sense): از مولکول RNA ای که مکمل معکوس یک mRNA طبیعی است و می توان از آن برای جلوگیری از ترجمه mRNA مورد نظر در یک سلول ترانسفورم شده استفاده است.
  •  
  • - آنزیم های محدود کننده (Restriction enzymes): اندونوکلئازهایی هستند که مولکول های DNA را تنها در توالی های نوکلئوتیدی خاص می برند.
  •  
  • - الکتروپوریشن (Electroporation): روشی برای افزایش جذب DNA (پلاسمید) توسط سلول از طریق اعمال ولتاژ بالا که موجب ایجاد سوراخ های ریز موقت در غشاء سلول می شود.
  •  
  • - الکتروفورز (Electrophoresis): جداسازی مولکول ها براساس نسبت بار به جرم آن ها
  •  
  • - انتقال ساودرن (Southern blot): روشی برای انتقال نوارهای DNA از ژل آگارز به غشای نایلونی یا نیتروسلولزی
  •  
  • - انتقال وسترن (Western blot): روشی برای انتقال نوارهای پروتئینی از ژل آگارز به غشای پایه
  •  
  • - آغازگر (Primer): الیگونوکلئوتید تک رشته ای کوتاهی که هر گاه از طریق جفت کردن بازهایش به مولکول تک رشته ای الگو بچسبد به عنوان نقطه شروعی برای ساخته شدن رشته مکمل توسط DNA پلی مراز عمل می کند.
  •  
  • - پروب هیبریداسیون (Hybridization probe): مولکول اسید نوکلئیک نشان داری که می توان از آن برای شناسایی مولکول های مکمل یا همولوگ از طریق ایجاد هیبرید پایدار میان جفت بازها استفاده کرد.
  •  
  • - پروتئین نوترکیب (Recombinant protein): پلی پیتیدی که به عنوان محصول بیان یک ژن کلون شده در یک سلول نوترکیب تولید می شود.
  •  
  • - پلاسمید (Plasmid): قطعه DNA حلقوی که مستقل از کروموزوم میزبان است و اغلب در باکتری ها و گاه در دیگر انواع سلول ها مشاهده می شود.
  •  
  • - توالی یابی DNA (DNA sequencing): مشخص کردن ترتیب نوکلئوتیدها در مولکول DNA
  •  
  • - ژن درمانی (Gene therapy): فرآیند بالینی که از ژن یا دیگر توالی های DNA برای درمان بیماری استفاده می کنند.
  •  
  • - ژنومیکس (Genomics): فرآیند بالینی که از ژن یا دیگر توالی های DNA برای درمان بیماری استفاده می کنند.
  •  
  • - سلول های بنیادی جنینی (Embryonic stem cell): سلول های بنیادی حاصل از جنین انسان، موش و ... که برای ایجاد جانوارن ترانس ژن، اهداف درمانی و .. به کار می رود.
  •  
  • - فارمینگ (Pharming): تغییرات ژنتیکی حیوانات اهلی به طوری که بتوانند پروتئین های دارویی نوترکیب را در شیرشان تولید کنند.
  •  
  • - مولکول DNA نوترکیب (Recombinant DNA molecule) مولکول DNA ای که با متصل کردن قطعات DNA مختلف به یکدیگر به دست می آید.
  •  
  • - مهندسی بافت (Tissue engineering): جداسازی و مطالعه رشد سلول های بافت های پیوندی و اندام های فرد روی داربست های زیستی (معمولاً کلاژنی) برای تولید اندام دارای عملکرد و انتقال مجدد آن به فرد دهنده
  •  
  • - مهندسی ژنتیک (Genetic engineering): استفاده از روش های آزمایشگاهی برای ایجاد مولکول های DNA حاوی ژن یا ژن های جدید.
  •  
  • - واکنس زنجیره ای پلی مراز (Polymerase Chain Reaction:PCR)  : روشی برای تکثیر آنزیمی نسخه های متعدد از توالی DNA هدف
  •  
  • - حامل (Vector): مولکول DNA که می تواند در موجود زنده میزبان تکثیر یابد. برای کلون کردن ژن را وارد آن کرده و مولکول DNA نوترکیب را به دست می آورند.
  •  
  • - هیبریداسیون اسید نوکلئیک (Nucleic acid hybridization): ایجاد یک مولکلو دو رشته ای در اثر جفت شدن بازهای پلی نوکلئوتیدهای مکمل
  •  
  • DNA پلی مراز (Taq DNA polymerase) Taq: DNA پلی مراز مقاوم به حرارت که در PCR استفاده می شود.